การศึกษาความพึงพอใจในการทำงานและการอยู่ต่อในงานของข้าราชการทหารในหน่วยงานราชการทหารแห่งหนึ่ง

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) สำรวจองค์ประกอบของความพึงพอใจในการทำงานของข้าราชการทหาร (2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความพึงพอใจในการทำงานและเจตนารมณ์ที่จะอยู่ปฏิบัติงานต่อ (3) เสนอแนะแนวทางในการเสริมสร้างแรงจูงใจและความผูกพันของกำลังพล และ (4) ศึกษาความแตกต่างของปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจและเจตนารมณ์การอยู่ต่อระหว่างข้าราชการทหารชั้นประทวนและชั้นสัญญาบัตร การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) กับกลุ่มตัวอย่าง 30 นาย ประกอบด้วยนายทหารชั้นสัญญาบัตร 15 นาย และนายทหารชั้นประทวน 15 นาย จากหน่วยงานราชการทหารแห่งหนึ่งที่มีภารกิจหลักด้านการฝึกศึกษาและพัฒนาบุคลากรของกองทัพ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ (Qualitative Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า (1) แหล่งกำเนิด (Origin) มีผลกระทบสำคัญต่อมุมมองและการให้คุณค่าต่อปัจจัยต่างๆ โดยนายทหารสัญญาบัตรที่มาจากนักเรียนนายร้อย (CO-NR) มีมุมมองเชิงกลยุทธ์และระบบ ในขณะที่นายทหารสัญญาบัตรที่เลื่อนชั้นมาจากชั้นประทวน (CO-NCO-O) และนายทหารชั้นประทวน (NCOs) มีมุมมองเชิงปฏิบัติการและเข้าอกเข้าใจ (2) ความสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน เป็นปัจจัยดึงดูด (Pull Factor) ที่แข็งแกร่งที่สุดในทุกกลุ่ม (3) ปัญหาโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี (โดยเฉพาะอินเทอร์เน็ต) เป็นปัจจัยผลักดัน (Push Factor) ที่เป็นเอกฉันท์ (4) ภาวะผู้นำแบบ "พี่ดูแลน้อง" มีอิทธิพลสำคัญต่อความผูกพันและเจตนารมณ์การอยู่ต่อ โดยเฉพาะในกลุ่ม CO-NCO-O และ NCOs ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายประกอบด้วย (1) การปรับโครงสร้างค่าตอบแทนสำหรับชั้นผู้น้อย (2) การยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี (3) การสร้างความชัดเจนและความโปร่งใสในระบบการประเมินและเลื่อนตำแหน่ง และ (4) การแก้ไขปัญหาโครงสร้างอัตรากำลังพล ส่วนข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติประกอบด้วย (1) การส่งเสริมภาวะผู้นำแบบพี่ดูแลน้อง (2) การเพิ่มความชัดเจนในการสื่อสาร (3) การสนับสนุนทรัพยากรและการแก้ปัญหาเชิงรุก และ (4) การส่งเสริมความสัมพันธ์ในที่ทำงาน