ภาพอนาคตการเกษตรและธุรกิจเกษตรในประเทศไทย =FORESIGHT FOR AGRICULTURE AND AGRIBUSINESS IN THAILAND.

Abstract

การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ Qualitative มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการมองภาพอนาคตเกี่ยวกับการเกษตรและธุรกิจเกษตรในประเทศไทย การศึกษาในครั้งนี้จะศึกษาการประมวลข้อมูลจากเอกสารรายงานและความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในห่วงโซ่อุปทานในภาคการเกษตรโดยทำการเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก( In-dept Interview) จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 9 ราย แบบสัมภาษณ์ผ่านการตรวจสอบจากอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิ จากนั้นนำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา Content Analysis และการวิเคราะห์โดยการจำแนกชนิดข้อมูล (Typological Analysis) ผลวิจัยพบว่าแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในภาคการเกษตรมีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางเดียวกับภาพรวมการเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับการเกษตรของโลก โดยปัจจัยที่ระบุขีดจำกัดการเปลี่ยนแปลงตามกรอบแนวคิด PESTEL คือปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจของประเทศและปัจจัยด้านเทคโนโลยีซึ่งเป็นตัวแปรหลักของทิศทางการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงของรูปแบบการทำการเกษตรและรูปแบบการดำเนินธุรกิจเกษตรของประเทศไทย โดยจากการเปรียบเทียบแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในเรื่องต่างๆ ผู้ให้สัมภาษณ์ต่างมีแนวความคิดสอดคล้องเกี่ยวกับรูปแบบธุรกิจเกษตรที่มีศักยภาพในอนาคตของประเทศไทยทั้งสิ้น 5 ประเภทได้แก่ ธุรกิจที่ปรับปรุงห่วงโซ่คุณค่าของสินค้าเกษตร ธุรกิจที่เกี่ยวกับพลังงานทดแทน ธุรกิจที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีการผลิตทางการเกษตร ธุรกิจที่เกี่ยวกับการปรับเทคโนโลยีชีวเคมี และธุรกิจที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีอาหาร ซึ่งธุรกิจที่มีศักยภาพดังกล่าวจะสามารถเกิดขึ้นได้จริงหรือไม่ก็ขึ้นอยู่กับทิศทางและแนวทางการบริหารและดำเนินงานของผู้เกี่ยวข้องที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานของการเกษตรของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ ภาคเอกชน รวมถึงเกษตรกรเอง โดยต้องให้ความสำคัญและกำหนดแนวทางการปรับตัวและดำเนินงานกับปัจจัยทางด้านเทคโนโลยีและเศรษฐกิจเพื่อให้ภาพรวมการเกษตรกรรมและธุรกิจภาคการเกษตรของประเทศไทยเจริญเติบโตได้ตามการคาดการณ์ภาพอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน